Oud-ambassadeur Koos van Dam over Nederland, Europa en Israël

Het is niet de eerste keer dat een oud-ambassadeur of een voormalige politicus na zijn opruststelling zijn nek uitsteekt en kritiek durft te uiten tegen het beleid van de Israëlische regering: zo zijn er onder meer de voormalige Amerikaanse president Jimmy Carter (Nobelprijswinnaar 2002), de Nederlandse oud-premier Dries van Agt (CDA) en de Nederlandse oud-ambassadeurs Jan Wijenberg en Koos van Dam.

 

Deze laatste werd geïnterviewd door Harm Ede Botje in het Nederlandse weekblad Vrij Nederland[1].

Nikolas (Koos) van Dam is op 1 april 1945 in Amsterdam geboren. Deze Nederlandse historicus diende als ambassadeur in Libanon, Jordanië, de Palestijnse gebieden, Libië, Irak, Egypte, Turkije, Duitsland en Indonesië. Samen met Jan Keulen schreef hij in 1998 het boek “De vrede die niet kwam” over twintig jaar Nederlandse Midden-Oostendiplomatie. Omdat hij sinds 2010 met pensioen is, kan de oud-ambassadeur nu vrijuit spreken. De afgelopen weken mengde hij zich in het debat over de verhoudingen tussen Nederland en Israël.

 

“Hoezo een democratie? Israël bezet iedereen, terroriseert iedereen”

 

Op pro-Israëlische websites werd hij zwaar aangevallen naar aanleiding van de tv-uitzending van Knevel&Van den Brink op 23 juli jl. Daar pleitte hij voor het onder druk zetten van Israël met het oog op de bouwstop van kolonies in de bezette Palestijnse gebieden. Koos van Dam ging er in debat met Esther Voet, directrice van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI), het invloedrijkste orgaan van de pro-Israël-lobby in Nederland. http://www.eo.nl/tv/knevelenvandenbrink/artikel-detail/esther-voet-versus-koos-van-dam/

Volgens de directrice van het CIDI is Israël een klein land, dat voortdurend onder de loep wordt gelegd. Van Dam antwoordde dat dit geen wonder is: “Israël bezet iedereen, terroriseert iedereen. Hoezo is Israël een democratie? Voorbij de groene lijn, in de bezette gebieden, is het één grote dictatuur. De Palestijnen willen gewoon van de bezetting af.” (Vrij Nederland, 24.8.2013, p 38).

Daarna zei Esther Voet dat 17 000 Palestijnse arbeiders mogelijk hun baan verliezen als bedrijven in de Israëlische kolonies hun producten niet meer tegen een laag tarief naar de EU kunnen uitvoeren. Koos van Dam reageerde hierop als volgt: “Die Palestijnen moeten daar wel werken omdat de werkloosheid gigantisch is in de door Israël systematisch van de buitenwereld afgesloten bezette gebieden[2]

Tijdens zijn reizen naar Syrië, Libanon, Jordanië en Israël kwam hij overal mensen tegen die woedend waren over het onrecht dat de Palestijnen was aangedaan. Ook zag hij Palestijnse vluchtelingenkampen en sprak hij met de bewoners. Hij heeft het over etnische zuiveringen[3] als hij spreekt over de manier waarop de Israëli's de Palestijnse bezittingen overnamen.

Uit onderzoek is onomstotelijk komen vast te staan dat Israëlische militairen 700 000 Palestijnen met geweld en intimidatie hebben verjaagd en hen hebben belet terug te keren. (...) Het is wel volstrekt onterecht dat drama's rond de holocaust en het antisemitisme werden afgewenteld op de bevolking in Palestina, en dat tot de dag van vandaag alle misdragingen van Israël worden goedgepraat door naar de Tweede wereldoorlog te wijzen. (...) Een Palestijn mag niet terug naar zijn eigen land, terwijl een jood uit Brooklyn zich zonder problemen in Israël kan vestigen.”(Vrij Nederland, 24.8.2013, p, 39).

 

Over de politieke partijen in Nederland zegt van Dam dat de conservatief liberale regeringspartij VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie) in de greep van de pro-Israël-lobby zit. De voormalige VVD-minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal (2010-2012) noemt hij “de meest kritiekloze pro-Israël-minister die we ooit hebben gehad” (Vrij Nederland, 24 augustus 2013, p, 41). Voor het Midden-Oostenbeleid van de huidige minister van Buitenlandse Zaken de sociaal-democraat Frans Timmermans (PvdA) roept hij verzachtende omstandigheden in omdat deze rekening moet houden met het pro-Israëlische standpunt van zijn VVD-coalitiepartner.

 

Toch verwijst hij naar meer kritische Nederlandse politieke stemmen, zoals oud-premier Dries van Agt  (CDA) en de oud-minister van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek[4] (CDA). Hijzelf is ook een van de auteurs van het in maart van dit jaar verschenen rapport “Tussen woord en daad. Perspectieven op duurzame vrede in het Midden-Oosten[5] van de Adviescommissie voor internationale Vraagstukken (AIV). Deze Nederlandse commissie onder leiding van VVD-erelid en minister van Staat Frits Korthals Altes, pleitte voor een hardere lijn tegenover Israël, nu dat land maar doorgaat met het bouwen van Israëlische kolonies in de Palestijnse bezette gebieden. De commissie komt ook op voor gesprekken met de Palestijnse politieke beweging Hamas.

 

“De tijd is rijp om het associatieverdrag met Israël te herzien”

 

Van Dam is verheugd over het Europese voornemen om de herkomst van producten uit de bezette Palestijnse gebieden te vermelden en over het besluit van de Europese Unie om geen samenwerking meer aan te gaan met bedrijven en instellingen die vestigingen hebben in de Israëlische kolonies: “Israël reageerde gepikeerd (...) Ze zijn niet gewend om kritiek te krijgen. Maar dit soort speldenprikken zijn wel belangrijk, je oefent druk uit.

Hij wil echter verder gaan dan alleen producten uit de kolonies uitsluiten van de voordelige Europese importtarieven. Wat hem betreft wordt het in 2000 afgesloten Associatieverdrag tussen de EU en Israël in zijn geheel herzien.

 

Het niet bereiken van een vredesakkoord tussen de Israëli's en de Palestijnen wijdt hij aan de totale onwil van de Israëlische regering om de afgelopen jaren met de Palestijnen in gesprek te gaan. Hij wijst ook op het ontbreken van de bereidheid bij de internationale gemeenschap om Israël onder druk te zetten. Het besluit dat onlangs door de Israëlische regering werd genomen om in de kolonies meer dan duizend nieuwe appartementen te gaan bouwen, vindt hij een regelrechte provocatie. Over de huidige vredesgesprekken die negen maanden zullen duren besluit hij:

Nou, als er dan nog niets uit is gekomen lijkt mij de tijd rijp om als Europa echt in actie te komen en het associatieverdrag te herzien. Israël moet een keer voelen dat het zo niet verder kan.”



[1]    Oud-ambassadeur Koos van Dam: ”De VVD zit in de greep van de pro-Israël-lobby”, in Vrij Nederland, 24 augustus 2013, p. 36-41. http://www.vn.nl/Service/Over-VN/Artikel-Vrij-Nederland/Week-34-Weg-met-de-mening-DOE-WAT.htm

[2]    Lees ook:

       Lena Odgaard, Rapport Wereldbank: Palestijnse economie in crisis, in Soemoed, mei-augustus 2013, p,10-11.

      Nabil al-Sahli, Onder de bezetting is ontwikkeling van de Palestijnse economie een illusie, in Soemoed, mei-augustus 2013, p, 12-13

[3]    Lees onder andere het boek van de Israëlische historicus Ilan Pappe, De etnische zuivering van Palestina, Omniboek, Kampen, 2008, 347 pagina's.

[4]    Lees Hans van den Broek, Stop het gedoog- en beloonbeleid jegens Israël, in De Volkskrant, 18.1.2012

      Hij is ook bekend voor zijn uitspraak: “Niet het recht van de macht, maar de macht van het recht bevordert de vrede”.

      http://www.volkskrant.nl/vk/nl/3184/opinie/article/detail/3125712/2012/01/18/Stop-het-gedoog--en-beloonbeleid-jegens-Israel.dhtml

 

© Palestina Solidariteit vzw 2016