In de kijker: Ilan Pappe Historicus en activist

In oktober was de Israëlische geschiedkundige op doorreis in ons land. Op 23 oktober nam hij deel aan het debat “Palestina: voor een wettelijke en burgerintifada”

en de volgende dag sprak hij op een gastcollege aan de KU Leuven over “Sholarship and activism in the historiography of Palestine”.

 

Ilan Pappe is in 1954 geboren in Haifa. Van 1987 tot 2007 was hij lector in de politieke wetenschappen aan de universiteit van Haifa.  Sinds 2007 is hij hoogleraar in de geschiedenis aan de Engelse Exeter University. In 2004 schreef hij “A history of modern Palestine: one land, two peoples”, in 2006 het boek “The ethnic cleansing of Palestine[1]” en in 2011 “The forgotten Palestinians: a history of the Palestinians in Israel”.

 

Ilan Pappe vertelt dat zijn belangstelling gaat naar de geschiedenis van zijn land. Hij maakte zijn doctoraat over het jaar 1948. Voor het joodse volk is dat het jaar dat hun droom in vervulling gaat: het beschikken over een eigen land. Voor de Palestijnen is dat het jaar van de catastrofe (nakba), van de horror. Vanaf 1978 hadden de historici toegang tot de politieke archieven van Israël, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en de Verenigde Naties. Als je de geschiedenis van je eigen volk of land wil bestuderen is het beter om naar het buitenland te gaan omdat de mensen in je eigen land teveel betrokken partij zijn. Het Israëlisch academisch systeem tolereert niet dat je een versie van de geschiedenis geeft die ingaat tegen de officiële zionistische versie.

 

Je moet niet alleen de feiten weergeven, maar ook de rol van de ideologie, de invloed van je politieke positie nagaan. Wat is de impact van mijn eigen ideologie op mijn interpretatie van de feiten? Voor de Palestijnen is het een verhaal van invasie, kolonisatie, voor de zionisten een verhaal van het inlossen van een belofte, van de terugkeer naar het beloofde land.

 

Kan je als historicus boven het politiek gewoel blijven staan? Kan je in een ivoren toren leven, afgesloten van het dagelijkse leven? Kan je aan de kant staan wachten? Ofwel vertel je het verhaal dat men van jou verwacht en waarmee de samenleving akkoord gaat, en dan beslis je om aan te sluiten bij de officiële versie van de dominante ideologie (hegemonic ideology) van de staat meestal onder druk van  familie, buren, vrienden en krijg je geen problemen, ... ofwel kies je voor je eigen verhaal. In beide gevallen is de historicus een activist. Als je vertelt dat Israël is ontstaan door een criminele politiek van ethische zuivering (ethnic cleansing) en verdrijving (expelling) van het Palestijnse volk en dat daartoe geen reden was, dan wordt je voor gek gehouden, of voor een agent van de PLO. Voor de zionisten waren de 500 verwoeste Palestijnse dorpen militaire posten van de vijand, maar waren de gedode baby's en bejaarden dan soldaten? Pappe noemt dit een mechanisme van ontkenning.

Volgens Ilan Pappe worden er twee misvattingen verspreid:

 

1)    In 1948 dreigde Israël door de Arabische landen te worden verwoest. Pappe weerlegt dit door erop te wijzen dat enkel Jordanië toen over een goed uitgerust en efficiënt leger beschikte, maar niet aandrong omdat er een geheime overeenkomst met de zionisten bestond die de Westelijke Jordaanoever aan Jordanië schonk. De militaire balans (krachtsverhouding) was dus niet in het nadeel van de zionisten.

2)    De Palestijnen besloten in 1948 om hun land te verlaten om plaats te maken voor de Arabische legers. Als je daarentegen beweert dat de Palestijnen gevlucht zijn omdat ze verdreven, verkracht of vermoord werden of omdat hun dorpen werden verwoest door de zionistische milities, dan ben je een terrorist of een antisemiet omdat de slachtoffers van de nazi's en de overlevenden van de holocaust geen misdaden kunnen plegen.

 

Ilan Pappe steunt de BDS-campagne van 2005 en de boycot van Israël omdat hij vaststelt dat de Oslo-akkoorden van 1993 niet werken en hij van mening is dat Israël een duidelijke en sterke boodschap nodig heeft. Israël begrijpt enkel het aantasten van zijn economische en politieke macht. En omdat de westerse regeringen niet genoeg doen moeten de burgers het voortouw nemen. We hebben niet de luxe om te blijven wachten tot de Israëlische elite van gedachten verandert.

In het begin waren er in Israël slechts zes academici die opriepen tot de academische boycot van Israël, nu zijn ze met 150 (zoals de Israëlische politicoloog  Neve Gordon[2]). Er zijn ook westerse kunstenaars die weigeren nog naar Israël te gaan: Ken Loach, Roger Waters, The Pixies, The Klaxons, The Gorillaz en nog veel anderen.

 

De één staat-oplossing of de twee staten-oplossing ?

 

Volgens Pappe geven de zionisten de voorkeur aan de twee staten-oplossing omdat

ze dan over een joodse staat beschikken die 80 procent van het grondgebied van het historisch Palestina (Brits mandaat van voor 1948) in beslag neemt. Het betreft een racistische visie. Ze presenteren een etnische, raciale joodse staat als een redelijke en rationele oplossing. Maar dit gaat in tegen het principe van gelijke kansen voor iedereen. We kunnen nu al tonen dat het anders kan, dat er een andere levenswijze mogelijk is. Hij verwijst naar het voorbeeld van de gemengd Joods-Arabische scholen en crèches in Galilea.

 

Hoe ziet hij de toekomst ?

Een eerste stap zou erin bestaan dat Israël erkent en toegeeft (aknowledgement) dat het in 1948 en daarna misdaden gepleegd heeft.

Een tweede voorwaarde is de verantwoordingsplicht (accountability) van Israël voor het gevoerde beleid en de gepleegde misdaden: stop met wat je vandaag doet, erken het recht op terugkeer van de Palestijnse vluchtelingen, verander het regime dat de Palestijnen discrimineert of miskent, wees een democratische staat voor alle burgers, ...

Ten derde pleit hij voor een intifada binnen Europa. Als de politieke elite je teleurstelt, dan moet je ertegen in opstand komen.

Ten vierde moet je de joodse ouders in Israël opvoeden, want de zionistische militaire ideologie besmet, parasiteert en militariseert de Israëlische samenleving.



[1]    Nederlandse vertaling:”De etnische zuivering van Palestina”, Uitg. Omniboek, Kampen, 2008, 347 p.

      Franse vertaling: “Le nettoyage ethnique de la Palestine”, Ed. Fayard, Parijs, 2008, 396 p.

[2]    Neve Gordon, Torture, Human Rights, Medical Ethics and the case of Israel, Zed Books, New York, 1995

      Neve Gordon, Israel's Occupation, University of California Press, Berkeley CA, 2008

 

© Palestina Solidariteit vzw 2016